OTO LPG
ÜLKEMİZDE YAKLAŞIK 12 YILDIR KULLANILAN OTOGAZIN TEMEL TERCİH SEBEBİ EKONOMİK NEDENLERDİR.BENZİNE GÖRE %40-50 ORANINDA TASARRUF SAĞLANMAKTADIR.BUNUN YANINDA YAĞIN VE BUJİLERİN ÖMRÜNÜN UZAMASIDA TERCİH SEBEBİDİR.ÇEVREYE EN AZ ZARAR VEREN YAKIT OLMASINDAN DOLAYI DİĞER ÜLKELERDE HÜKÜMET POLİTİKALARIYLA DESTEKLENMİŞTİR. ÜLKEMİZ AÇISINDAN ALTERNATİF YAKIT SİSTEMLERİ İÇİNDE EN REEL VE YAYGIN OLANI LPG KULLANIMIDIR. DÜNYADA YAYGIN OLARAK KULLANILAN FAKAT ÜLKEMİZDE ALT YAPISI OLMADIĞI İÇİN KULLANILMAYAN OTO DOĞAL GAZ (CNG) SİSTEMLERİ İSE ÖNÜMÜZDEKİ 5-10 YIL İÇİNDE GÜNDEME GELECEKTİR. ŞU AN İÇİN BİR ARAÇ SAHİBİNİN YAKIT TASARRUFU ELDE ETMEK AMACIYLA BAŞVURACAĞI TEK ÇÖZÜM OTOGAZ DIR.
DÜNYADA VE TÜRKİYE DE OTOGAZ
1930 DAN BERİ ÇEŞİTLİ ÜLKELERDE KULLANILAN OTOGAZ SİSTEMLERİ ÜLKEMİZDE 29-6-1995 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYINLANAN YÖNETMELİKLE KULLANILMAYA BAŞLANMIŞTIR.BUGÜN İTİBARİYLE TÜRKİYEDEKİ ARAÇLARIN %25 İ YANİ 1.5 MİLYONUN ÜZERİNE ARAÇ OTOGAZ KULLANMAKTADIR.BU SAYI HER GEÇEN GÜN ARTARAK İLERLEMEKTEDİR. BİRÇOK ÜLKEDE ÇEVREYE OLAN DUYARLILIKTAN DOLAYI HÜKÜMET POLİTİKALARIYLA DESTEKLENEN LPG YOĞUN OLARAK KULLANILMAKTADIR.ÖRNEĞİN TOKYODA Kİ TAKSİLERİN LPG KULLANMALARI ZORUNLUDUR.AVUSTRALYA DA LPGLİ ARAÇLARA VERGİ MUAFİYETİ GETİRİLMİŞTİR.DÜNYADA EN ÇOK LPGLİ ARAÇ İTALYADA BULUNMAKTADIR.ÖZELLİKLE HAVA KİRLİLİĞİNİN YOĞUN OLDUĞU YILLARDA LPGLİ ARAÇLAR VERGİDEN MUAF TUTULMUŞTUR. HOLLANDA DA 1955 DEN BERİ OTOGAZ TEŞVİK GÖRMEKTEDİR.BELÇİKA DA SIFIR VERGİ VE BENZİNİN 1/3 FİYATINA GAZ SATILARAK ARAÇLARIN OTOGAZA DÖNÜŞÜMÜ TEŞVİK EDİLMİŞTİR.BUNUN YANINDA ALMANYA,POLoNYA,FRANSA,DANİMARKA,MACARİSTAN,JAPONYA,MEKSİKA VE GÜNEY KORE LPGLİ ARAÇ KULLANIMI YOĞUN OLAN DİĞER AVRUPA ÜLKELERİDİR.ÜLKEMİZDE GEREKEN DEĞERİ VE DESTEĞİ GÖREMEYEN OTOGAZ SEKTÖRÜ TÜM OLUMSUZLUKLARA RAĞMEN ARAÇ SAHİPLERİ TARAFINDAN TERCİH EDİLMEYE DEVAM ETMEKTEDİR
ingiltere'de özellikle çevresel faktörlerden dolayı otogaz dönüşümü teşvik edilmektedir. bu sebeple vatandaşlarına teşvik ve örnek olmasından dolayı kraliyet ailesinin araçları yıllardır lpg ile çalışmaktadır. ingiltere'de özellikle son 1 yıldır otogaz'a olan ilgi artmıştır. araç sahipleri benzine göre %40 daha az yakıt masrafı ve bunun yanında çevreyi daha az kirletmesinden dolayı lpg yi tercih etmektedirler.
YARARLI BİLGİLER
LPG'li ARAÇLARLA İLGİLİ BAZI GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
Aracın dolum ağzı kesinlikle aracın sağ arka çamurluğunda ve dışarıda olmalı.
LPG' li aralar kesinlikle kapalı alanlarda park edilmemeli
LPG' li araçların ön ve arka camlarına LPG sticker' ları mutlaka yapıştırılmalı. (Sticker' lar, gaz sızdırmazlık raporu verilen araçlara MMO tarafından verilir.)
Araçlara takılan tankın ekonomik ömrü imal edildiği yıldan itibaren 10 yıldır. Bu süre sonucunda araca takılan LPG tankları mutlaka değiştirilmeli.
MONTAJ SIRASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
LPG dnüşümü yapılacak araç, üniversite 'uygunluk raporu' doğrultusunda projesine uygun olarak dönüştürülmeli.
Kullanılacak KİT ve diğer parçalar, ilgili standartlara uygun olmalı.
Aracın bagaj kısmına plastik veya metalden düşük kapasiteli uygun olmayan bnzin deposu kesinlikle takılmamalı.
Yarısı benzin, yarısı LPG konulan bölmeli tanklar kesinlikle kullanılmamalı.
Dönüşümü yapılan aracın tankı üzerinde dönüşümü yapan firmanın adı, adresi ve dönüşüm tarihi belirten alüminyum folyo etiket sökülmeyecek şekilde yapıştırılmalı.
Araçların LPG' ye dönüştürülmesinde ' karma kit ' kesinlikle kullanılmamalı.
Dönüşüm yapılan aracın dönüşüm işleminin sona ermesinden sonra firmada çalışan yetkili mühendis tarafından kontrol yapılmalı ve eğer dönüşüm standartlarına uygun ise hazırlanan diğer evraklarla (montaj tespit raporu, mühendis yetki belgesi, imalat yeterlilik belgesi, muayene kontrol ve karayolu uygunluk belgesi ve fatura) MMO' ya gidilmeli ve odadan 'gaz sızdırmazlık raporu' alındıktan sonra Karayolları Araç Muayene İstasyonu' nda araç fenni muayeneden geçmeli ve ardından dönüşümün aracın ruhsatına işletilmesi için Trafik Tescil Bürosu' na gidilmeli.
İLK İŞLEMLERDEN SONRA YAPILMASI GEREKENLER
İlk işlemlerden sonra özel araçlar iki yılda bir, ticari araçlar ise yılda birkez gaz sızdırmazlık testlerini yaptırmak için MMO' ya gitmeliler. (Bu periyoddan önce duyabilecekleri kaygı, kuşku gibi nedenlerle MMO' ya ' gaz sızdırmazlık testi ' için gidecek araçlar için herhangi bir ücret alınmıyor)
' Gaz sızdırmazlık raporu' nu aldıktan sonra Karayolları Araç Muayene İstasyonu' nda araçların muayenelerini tam olarak yaptırmalı.
Karayolları Araç Muayene İstasyonu, LPG' ye dönüşümleri sorunlu veya yaşadışı olan araçları trafik denetimine, ' gaz sızdırmazlık raporu' bulunmayan araçları ise MMO' ya yönlendirmeli
Aynı şekilde trafik denetimlerinde LPG' ye dönüşümleri sorunlu veya yasadışı olan veya 'gaz sızdırmazlık raporu' bulunmayan araçlar eksiklerini tamamlamak üzere trafikten men edilmeli
10.000 km' de, PERİYODİK BAKIMDA YAPILMASI GEREKENLER
Elektrik tesisatı kontrol edilecek, bağlantılarında oksitlenme olup olmadığına bakılacak,
Kit' te biriken kostik ve yabancı maddeler drain tıpası açılarak boşaltılacak,
LPG elektro valfindeki filtre temizlenecek,
LPG elektro valfi ve kit' in tamir takımları kontrol edilecek,
Basınç düşürücünün birinci ve ikinci kademe basıncı kontrol edilmeli,
Diyafram basıncını karşılayan delikte kir birikip birikmediği kontrol edilmeli.
MUHTEMEL ARIZALAR VE SEBEPLERİ
Motor her iki yakıtta da çalışmıyor!
Gaz ve benzin elektro valflerinin çalışıp çalışmadığını kontrol edin,
Elektrik devresindeki sigortayı, voltajın 12 volt olup olmadığını ve topraklama kablo bağlantılarını kontrol edin,
Motor gazda çalışıyor, benzinde çalışmıyor!
Gaz elektro valfi kapalı, benzin elektro valfinin açık olduğunu kontrol edin,
Elektrik bağlantılarını ve kabloları kontrol edin,
Herhangi bir pisliğin benzin valfini engelleyip engellemediğini kontrol edin,
Benzin pompasının düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol edin,
Karbüratörü, memeleri ve şamandıra devresini kontrol edin.
Motor benzinde çalışıyor, gazda çalışmıyor!
LPG tankı multivalf çıkışındaki vananın açık olup olmadığını kontrol edin,
LPG hortum ve borularında bir tıkanıklık olup olmadığını kontrol edin,
Benzin elektro valfinin kapalı, LPG elektro valfinin açık olup olmadığını kontrol edin,
Arabanın kontağını açarak, miksere gaz gelip gelmediğini kontrol edin,
Eğer motor daha önce gazla normal çalışmışsa, gaz valfinde bir tıkanma olup olmadığını kontrol edin, pislik varsa temizleyin. ( Not: Araç gazda çalışmıyor ise aracı benzine alıp servise kadar getirip, kontrol ettiriniz!.. )
Motor gazda çalışırken rölanti düzensiz!
Karbüratör hava ayarını yeniden yapın, bu ayarı yaparken benzinle çalışmayı etkilemeyecek şekilde olmasına dikkat edin,
LPG Regülatör üzerindeki tırtıllı vida marifetiyle rölanti ayarını yapın,
Motor rölantide normal çalışıyor fakat gaz yemiyor!
Regülatör, cihazdan miksere giden LPG hortumlarının hasarlı veya ezik olup olmadığını kontrol edin,
Hava gaz karışımını kontrol edin, gerekirse hava girişini kısın.
Motor tam güce ulaşamıyor!
Regülatör sıcak su hortumları giriş çıkışlarını, motorun termostatını ve devrede hava olup olmadığını kontrol edin.
Gaz tüketimi fazla!
Hava filtresini temizleyin, gerekirse değiştirin,
Rölanti ve tam güç ayarlarını kontrol edin,
Ateşleme avansını kontrol edin, ateşleme avansını benzinle çalışmaya göre biraz daha yüksek olmalıdır.
GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
LPG, doğru kullanıldığında güvenli bir hidrokarbon yakıtıdır. Aracınızda, güvenli çalışmayı sağlamak için aşağıdaki önlemlerin alınması tavsiye edilir. Sıvı denge göstergesi boşaltma sübabı kapının yakınındaki yakıt dolum valfine bitişik olarak monte edilmiştir.
Dolum esnasında açıldığında, sabit sıvı LPG akışını yayılırken maksimum (%80) yakıt derecesine ulaşıldığında işaret eder. LPG' nin sabit denge valfini herhangi bir sebepten dolayı değiştirmek için zorlamayınız.
Renksiz ve kokusuz olduğu için LPG' ye kokulu etil mersaptan eklenmiştir. Bu sayede az miktarda sızıntı ortaya çıktığında bile tanınması kolaylaşır. Güçlübir LPG kokusu motorun çalışması ve stop edilmesi esnasında duyulabilir, bu normaldir.
Sürekli bir LPG kokusu, herhangi bir sızıntıyı işaret eder. Bu durumda araç teknisyenler tarafından kontrol edilir.
Aracınızı herhangi bir ateşe yakın olarak park etmeyiniz. LPG buharı, benzin buharı gibi havadan daha ağırdır, herhangi bir kaçak olduğunda LPG düşük alana yönelecektir. Bu yüzden aracınızı kanalizasyon, çukur alanlar ya da buna benzer alanlara park etmeyiniz.
Eğer aracınız kuşatılmış bir alanda ise, gerekli havalandırma sisteminin bulundurulması tavsiye edilir.
Eğer aracınız uzun süre garajda kalacaksa, servis yakıt tankında bulunan valf kapalı tutulmalıdır.
Eğer aracınız örtülmüşse, rölyef valfinin güvenliğini sağlamak için LPG yakıt sistemi parçalarının örtülmediğinden emin olunuz.
Otomobillerin LPG ile çalıştığını belirten çıkartmalar aracın arka camına yapıştırılmalıdır.
LPG tankı her on yılda bir değiştirilmelidir.
Dolum ağzı ülke genelinde standart olmalıdır.
LPG dönüşümünden sonra, 45 barda kaçak testi yapılmalıdır.
LPG deposu dolu konumda %20'si gaz, %80' i sıvı olmalıdır.
Depo bağlantı yerinde gaz kapanı olmalıdır.
Dönüşüm parçalarının tamamı, ECE 67 standartına uygun olmalıdır.
Ateş alma sınırları, %2-9 olan LPG yakıt karışımı, %5-16 olan benzindeki yakıt karışımı ile kıyaslandığında daha düşüktür. Gaz yoğunluğu ateşlemeden önce bu sınırlar arasında olmalıdır.
Ateşleme ısısı: ateşleme sıcaklığı, benzine kıyasla LPG için 500C' dir. Ateşleme ısısının yüksek ve yakıt karışımının düşük olmasından dolayı, benzine nazaran LPG gaz kaçağından, yangın tehlikesi daha azdır.
Yakıt kaçağı oluştuğunda sigaralar söndürülmelidir. Motor, tüm elektrik aksamları, farlar ve diğer ateşleme kaynakları kapatılmalıdır.
Ufak çaplı kaçaklar oldukca, çabuk kontrol altına alınabilir. Ufak çaplı kaçaktan sonra yakıt izlerini temizlemek üzere alanı havalandırın. Unutmayın ki, havadan daha ağır olan ve yer seviyesinde çökmüş bulunan LPG gazının alçak seviyede havalandırmaya ihtiyacı vardır.
LPG sızıntısıyla cildinizi temas ettirmeyin. Soğutucu gibi bir yapıya sahip olan LPG, soğuk yanıklarına sebebiyet verebilir.